‘ଦି ବିଗ୍ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍: ଏ ଡିସକଭରି ରିଟନ୍ ଇନ୍ ଦ ସ୍କାଏ’ ଶୀର୍ଷକ ବକ୍ତୃତା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଇଆଇଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହାଜାଗତିକ ଇତିହାସ ଅନୁସନ୍ଧାନ
ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ || ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାନ ସଂସ୍ଥାନ (ଆଇଆଇଟି) ଭୁବନେଶ୍ୱର ପକ୍ଷରୁ ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ “ଦି ବିଗ୍ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍: ଏ ଡିସକଭରି ରିଟନ୍ ଇନ୍ ଦ ସ୍କାଏ” ଶୀର୍ଷକରେ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନୀୟ ସେମିନାର ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ରେଡିଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ତଥା ବେଙ୍ଗାଲୁରୁସ୍ଥିତ ରମଣ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟର ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଫେସର ରବି ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟନ୍ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ବକ୍ତା ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ।
ସ୍ୱାଗତ ଅଭିଭାଷଣରେ ଆଇଆଇଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଫେସର ଶ୍ରୀପାଦ କରମଲକର ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା କେବଳ ନମ୍ବର ଓ ପରୀକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବାହ୍ୟ ବକ୍ତୃତା ସହିତ ସାଇକେଲ ଚାଳନା, କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ସଂସ୍କୃତି ଭଳି ଜୀବନଦକ୍ଷତାକୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷାନୁଭୂତିର ଅଂଶ କରି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ସେମାନଙ୍କ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି। ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ବାହାରର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକ କ୍ୟାରିୟର ଗଠନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଉଦ୍ୟୋଗୀତା ମାଧ୍ୟମରେ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଅତିଥି ବକ୍ତୃତା ତାଙ୍କୁ ପିଏଚ୍ଡି ପରେ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଏକ ଉଦ୍ୟୋଗୀୟ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲା ବୋଲି ସେ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ବାଣ୍ଟିଥିଲେ।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବିଗ୍ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ଉପରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଅଧିବେଶନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଗବେଷକମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କିତ ମୌଳିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଏହାର ଅନ୍ୱେଷଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା। ରେଡିଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାୟ ୪୫ ବର୍ଷର ଗବେଷଣା ଅଭିଜ୍ଞତା ଆଧାରରେ ପ୍ରଫେସର ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟନ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ ଯେ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ହେଉଥିବା ଜ୍ୟୋତିର୍ବୈଜ୍ଞାନିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କିପରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମର ବୁଝାମଣାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି।
ସେ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ମିଲ୍କି ୱେର ଗଠନ ଏବଂ ଆକାଶଗଙ୍ଗାମାନଙ୍କର ମହାଜାଗତିକ ଜାଲଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅରବ ଅରବ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ କିପରି ବିକଶିତ ହୋଇଛି ତାହା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ପ୍ରମାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଜ୍ଞାନଯାତ୍ରାରେ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ବକ୍ତୃତାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ଥିଲା କସ୍ମିକ୍ ମାଇକ୍ରୋୱେଭ୍ ବ୍ୟାକଗ୍ରାଉଣ୍ଡ (CMB)—ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ ବିକିରଣ, ଯାହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ, ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ଓ ଘନ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏକ ଜାନ୍ଲା ସଦୃଶ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ। ପ୍ରଫେସର ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟନ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ ଯେ CMB, ଆକାଶଗଙ୍ଗା ଓ ଆନ୍ତଃଆକାଶଗଙ୍ଗୀୟ ଗ୍ୟାସର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବେ କିପରି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ମହାଜାଗତିକ ଗଠନଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶକ୍ରମକୁ ପୁନର୍ଗଠନ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିଛି।
ସେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନରେ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଓ ବୈଷୟିକ ନବସୃଜନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ ମହାଜାଗତିକ ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରୁଥିବା ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଡିଜାଇନ୍ ସହିତ ନିଜର ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଆଧାର କରି ସେ ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଭବିଷ୍ୟତ ଗବେଷଣାର ଦିଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରି ସେ ଡାର୍କ ଏନର୍ଜି, ପ୍ରଥମ ତାରା ଓ ଆକାଶଗଙ୍ଗାର ଗଠନ ଏବଂ ମହାଜାଗତିକ ଗଠନଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶକୁ ସମସାମୟିକ ଗବେଷଣାର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଶ୍ନ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ।
ସେମିନାରର ସମାପ୍ତି ଏକ ଆନ୍ତଃକ୍ରିୟାତ୍ମକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଅଧିବେଶନରେ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଗବେଷକମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ। ପ୍ରଫେସର-ଇନ୍-ଚାର୍ଜ-ଏକ୍ସଟ୍ରା ଏକାଡେ଼ମିକ ଆଫେୟାର୍ସ ଡ. ଶାନ୍ତନୁ ପାତ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ।
