ଖୋର୍ଦ୍ଧା,(ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର):-
ପଟ୍ଟି ଦିଅ’ ହେଉଛି ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଚିତ୍ରକୁ ଯାହା ପବିତ୍ର ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଅଣସର ଘର’ (ଗୋପନୀୟ ସ୍ଥାନ)ରେ ରଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥତା ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ରୁହନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର ଏବଂ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହ ଭିତରେ ‘ପଟ୍ଟି ଦିଅ’ ପୂଜା କରାଯାଏ; ରଥଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେମାନେ ମାଉସୀ ମା ମନ୍ଦିରରୁ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
‘ପଟ୍ଟି ଦିଅ’ ତିଆରି କରିବା ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷ ବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ‘ଚିତ୍ରକର’ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କଳାକାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ସେମାନେ ସଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଟସର କପଡାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ର ୫.୫ ଫୁଟ ଲମ୍ବା ଏବଂ ୪ ଫୁଟ ଚଉଡା କପଡାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର ଏବଂ ମା’ ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା। ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଆମର କଳାକାର ଶ୍ରୀ ବିଭୁ ମହାରଣାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଯେପରି ଥିଲା ସେହିପରି ସମାନ ଭାବରେ ଚିତ୍ର ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି, ଏହି ସେବକମାନେ (“ସେବାୟତ” ଯେପରି ଓଡ଼ିଆରେ କୁହାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ “ସେବା” କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ) ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟତା ଏବଂ ସମର୍ପଣ ସହିତ ଏହି ଐତିହ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି।