ଖୋର୍ଦ୍ଧା,(ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର):-
୧୮୫୮ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଆଇନ, ଯାହା ଗୁରୁକୂଳ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାର ଉଚ୍ଛେଦକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଥିଲା, ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀ ଲର୍ଡ ମ୍ୟାକାଲେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ଭାରତର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ସର୍ଭେ କରିଥିଲେ।ସେ ସେତେବେଳେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ ୧୮୩୫ ମସିହାରେ ଭାରତର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୯୭% ଥିଲା। ମ୍ୟାକାଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଭାରତକୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଦାସ କରିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ “ସନାତନ ଗୁରୁକୂଳ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ କନଭେଣ୍ଟ ସ୍କୁଲ ସହିତ ବଦଳାଯିବାକୁ ପଡିବ। ତେବେ ହିଁ ଏହି ଦେଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଶରୀରରେ ଭାରତୀୟ ହେବେ କିନ୍ତୁ ମନରେ ଇଂରାଜୀ ହେବେ।”କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଦମନକାରୀ ନୀତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ରହିଲା। ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣେତାମାନେ ଧାରା ୨୮, ୨୯ ଏବଂ ୩୦ ରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନେ କୁରାନ ଏବଂ ବାଇବଲ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ହିନ୍ଦୁମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବେଦ, ରାମାୟଣ ଏବଂ ପୁରାଣ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
